Rozwód w Anglii /Walii, podział majątku w Polsce – pułapki, nieporozumienia i realne zagrożenia dla Polaków mieszkających w Wielkiej Brytanii
W ostatnich latach coraz więcej Polaków mieszkających w Anglii i Walii decyduje się na rozwód właśnie w Wielkiej Brytanii. Nic dziwnego – procedura rozwodowa na Wyspach jest stosunkowo prosta, szybka i pozbawiona wielu formalizmów znanych z polskich sądów.
Jednak przychodzi moment, kiedy pojawia się pytanie: co z majątkiem?
Wielu Polaków, mających część swojego majątku w Polsce (np. mieszkanie, dom, działkę, spadek,samochód czy konto bankowe), a jednocześnie posiadających majątek w Wielkiej Brytanii (oszczędności, nieruchomość, emeryturę, udziały w firmie), zaczyna zastanawiać się, gdzie i jak przeprowadzić podział majątku.
Niestety, wokół tego tematu narosło wiele mitów, błędnych porad i nieporozumień, które mogą drogo kosztować. Poniżej wyjaśniamy najważniejsze kwestie, pokazując realne ryzyka i wskazując, na co należy uważać.
1. Rozwód w Anglii – co to oznacza w praktyce?
Sam fakt uzyskania rozwodu w Anglii i Walii (ang. decree absolute lub obecnie final order) NIE oznacza automatycznego podziału majątku. W brytyjskim systemie prawnym rozwód jest rozpatrywany osobno od sprawy finansowej, czyli podziału majątku (tzw. financial remedy lub financial order).
Jeśli nie złożysz osobnego wniosku o podział majątku, sąd nie zajmie się kwestiami finansowymi, a rozstanie zakończy się tylko formalnie – bez ustalenia, kto i co ma dostać z dorobku wspólnego, narażając Cię na roszczenia finansowe w przyszłości.
2. Gdzie dzielić majątek w czasie rozwodu – Anglia czy Polska?
Polacy często słyszą (nawet od prawników!), że rozwód warto zrobić w Anglii, bo jest łatwiej, a podział majątku w Polsce, bo „sąd polski i tak zajmie się tym, co jest w Polsce”. To jednak błędne myślenie!
O ile sąd polski może podzielić majątek znajdujący się na terenie Polski (np. dom czy mieszkanie w Polsce), to NIE MA uprawnień, aby podzielić majątek znajdujący się za granicą, czyli np. w Anglii czy Walii.
To oznacza, że:
-
Sąd w Polsce nie podzieli konta bankowego w UK, oszczędności, nieruchomości w Anglii, czy brytyjskiej emerytury.
-
Podział majątku wyłącznie w Polsce oznacza, że część majątku zostanie podzielona, a część pozostanie „w zawieszeniu” – co może prowadzić do konfliktów i problemów w przyszłości.
3. Sąd brytyjski a majątek zagraniczny – jakie są możliwości?
Z druguej strony jednak, Brytyjski sąd rodzinny (Family Court) posiada szerokie uprawnienia, jeśli chodzi o podział majątku – zarówno tego znajdującego się na terenie Wielkiej Brytanii, jak i za granicą- w Polsce i innych krajach. Oznacza to, że jeśli Ty i Twój małżonek mieszkacie w Anglii, pracujecie tu i tutaj toczy się postępowanie rozwodowe, sąd w UK może podzielić cały majątek wspólny, w tym:
-
dom/mieszkanie w Polsce,
-
konto bankowe w Polsce,
-
nieruchomości, emerytury, inwestycje w UK.
Sąd brytyjski wydaje orzeczenie (tzw. financial order), które obejmuje cały majątek stron, niezależnie od tego, gdzie się znajduje. Co więcej, w praktyce możliwe jest egzekwowanie brytyjskiego orzeczenia w Polsce (np. poprzez klauzulę wykonalności), choć czasami wiąże się to z dodatkowymi formalnościami.
4. Najczęstsze błędy popełniane przez Polaków
a) Podział tylko w Polsce
Częstym błędem jest dzielenie majątku wyłącznie w Polsce – „bo przecież dom jest w Polsce, samochód też, to sąd polski wszystko załatwi”. Niestety, sąd w Polsce nie zajmie się majątkiem w Anglii, a brytyjskie oszczędności, nieruchomości czy emerytury mogą pozostać poza podziałem, co może być bardzo niekorzystne dla jednej ze stron.
b) Porozumienia notarialne
Polacy często zawierają przed notariuszem w Polsce różnego rodzaju porozumienia, ugody czy umowy dotyczące podziału majątku. Niestety, takie dokumenty, choć mają wagę w Polsce, nie są automatycznie uznawane przez sąd brytyjski.
To oznacza, że jeśli małżonek wycofa się z porozumienia, druga strona może mieć poważny problem, bo brytyjski sąd nie musi respektować polskiej umowy notarialnej ani nawet decyzji sądu.
Przykład z ostatniej sprawy w Sądzie Rodzinnym w Londynie:
W jednej z ostatnio prowadzonych przez nas spraw w Londynie, reprezentowaliśmy klienta Polaka mieszjkającego w Anglii, który wniósł do polskiego sądu sprawę o wyłączne przejęcie majątku odziedziczonego po zmarłej matce w Polsce.
Przedmiotem postępowania było gospodarstwo rolne oraz grunty rolne znajdujące się w Polsce. W postępowaniu uczestniczyła również żona klienta, Polka. Oboje od wielu lat mieszkający w Anglii.
Ostatecznie, decyzją sądu polskiego- żona została całkowicie wyłączona z udziału w tym majątku – sąd uznał, że nie przysługuje jej do niego żadne prawo.
Równolegle jednak, żona wszczęła postępowanie o podział majątku przed sądem w Anglii w wyniku rozwodu w UK.
Mimo wyroku sądu polskiego, brytyjski sędzia od samego początku ujął w postępowaniu również majątek odziedziczony przez naszego klienta, traktując go jako element podlegający podziałowi w ramach brytyjskiego postępowania rodzinnego. Sąd w Anglii dążył do sprawiedliwego rozstrzygnięcia sprawy, niezależnie od orzeczeń i decyzji wydanych przez sąd polski. W efekcie konieczne stało się przeprowadzenie kosztownych i skomplikowanych procedur wyceny tego majątku przez specjalistycznych rzeczoznawców.
Opisany przypadek pokazuje, jak istotne jest zrozumienie, że nawet decyzje notariusza lub prawomocne orzeczenia sądu w Polsce nie muszą zostać automatycznie uwzględnione przez sąd brytyjski.
W sytuacji, gdy obie strony mieszkają w Anglii, to sąd w Wielkiej Brytanii będzie decydował o tym, jak traktować poszczególne składniki majątku, często według własnych standardów i zasad prawa angielskiego. Dlatego prowadząc sprawy z elementem transgranicznym, warto zachować szczególną ostrożność i korzystać z pomocy doświadczonej kancelarii specjalizującej się zarówno w prawie polskim, jak i brytyjskim.
c) Ignorowanie brytyjskich uprawnień sądu
Wielu Polaków nie wie, że brytyjski sąd może podzielić także majątek znajdujący się w Polsce i że postępowanie w UK może być skuteczniejsze i bardziej kompleksowe niż próba prowadzenia osobnych spraw w dwóch krajach.
5. Majątek w Anglii – oszczędności, dom, emerytura
W Anglii sąd bierze pod uwagę cały majątek – także ten, który został zgromadzony po rozstaniu, jak również aktywa, które formalnie należą tylko do jednej osoby, jeśli powstały w trakcie trwania małżeństwa. Dotyczy to m.in.:
-
oszczędności na kontach w UK i poza UK
-
nieruchomości kupionych w trakcie małżeństwa,
-
brytyjskich emerytur (pension sharing), polskie emerytury
-
inwestycji, akcji, udziałów w firmach.
Jeśli jedna ze stron ukryje majątek lub nie zgłosi części aktywów, grozi to bardzo poważnymi konsekwencjami prawnymi – łącznie z karami finansowymi i ponownym rozpatrzeniem sprawy.
6. Podział majątku a życie i praca w UK – jakie są konsekwencje?
Dla osób mieszkających i pracujących w Anglii kluczowe znaczenie ma to, że brytyjski sąd bierze pod uwagę m.in. sytuację finansową stron, dochody, perspektywy zawodowe, potrzeby dzieci, a także całość majątku, niezależnie od kraju położenia.
Jeśli zdecydujesz się na podział majątku wyłącznie w Polsce, możesz stracić prawo do części majątku zgromadzonego w Anglii, bo sąd polski nie ma jurysdykcji, aby decydować o aktywach w UK. Co więcej, podwójne postępowanie (w dwóch krajach) generuje dodatkowe koszty, stres i niepewność. Z drugiej strony, Twój współmałżonek może łatwo podważyć wyroki sądów w Polsce, nie wspominając o umowach notarialnych.
7. Co można zrobić? Jak postępować rozsądnie?
Najlepszym rozwiązaniem jest prowadzenie całego postępowania finansowego w Anglii i Walii, tam gdzie mieszkają obie strony lub przynajmniej jedna z nich. Dzięki temu:
-
Sąd brytyjski może zająć się całym majątkiem, zarówno w Polsce, jak i w Anglii.
-
Orzeczenie sądu brytyjskiego można, po spełnieniu formalności, egzekwować w Polsce.
-
Zyskujesz ochronę prawną i przewidywalność, a także oszczędzasz czas i pieniądze.
Warto też unikać pochopnych działań, zawierania nieprzemyślanych ugód w Polsce, czy słuchania rad osób, które nie mają doświadczenia w brytyjskim prawie rodzinnym.
8. A co, jeśli sprawa trafi do sądu?
Jeśli pojawi się spór i sprawa musi trafić do sądu, warto wiedzieć, że brytyjskie prawo umożliwia nie tylko korzystanie z usług solicitorów, ale także (przy odpowiednich uprawnieniach po stronie kancelarii) zlecenie sprawy doświadczonemu barristerowi, który będzie reprezentował klienta w sądzie. ASK MONTGOMERYA ADVOCATES pomoże i poinstruje brytyjsko-polskiego barristera, któy będzie reprezentował w sądzie.
Podsumowanie – najważniejsze wnioski
-
Rozwód w Anglii i podział majątku w Polsce to najczęściej zła decyzja, która może skutkować utratą części majątku lub długimi, kosztownymi procesami.
-
Sąd brytyjski ma szerokie uprawnienia, by podzielić cały majątek, także ten znajdujący się w Polsce.
-
Porozumienia zawierane w Polsce nie mają automatycznej mocy w Anglii i mogą nie chronić interesów stron.
-
Warto korzystać z pomocy kancelarii znających prawo zarówno polskie, jak i brytyjskie, by nie popełnić kosztownych błędów.
Polacy mieszkający w Wielkiej Brytanii powinni dobrze rozważyć, gdzie i jak prowadzić postępowanie dotyczące podziału majątku. Pozorna oszczędność lub chęć uproszczenia procedur może w praktyce kosztować znacznie więcej, niż się wydaje. Jeśli masz wątpliwości – skonsultuj swoją sytuację z doświadczonym specjalistą od prawa rodzinnego w UK.
ZAPRASZAMY – udzielimy Ci profesjonalnych informacji, dotyczących powyższej kwestii.
Czytaj też:
Rozwód w Polsce, a podział majątku w Anglii? Uważaj na te pułapki!
Rozwód UK i Clean Break w Anglii – czy chroni przed długami małżonka?
5- Czy w podziale majątku w rozwodzie obowiązuje reguła 50/50?
Are you getting divorced in the UK but planning to divide your assets in Poland? Discover the most common pitfalls, legal risks, and mistakes Polish nationals make when splitting assets across borders. Learn what you need to avoid, what British and Polish law says, and how to protect your property rights in both countries.
