Czy można się rozwieść w UK bez zgody małżonka? (Anglia i Walia)

Artykuł napisany przez

mgr ANNA MONTGOMERY, Director w ASK MONTGOMERY ADVOCATES, Kancelaria Prawa Rozwodowego, Prawa Rodzinnego w Anglii, Reprezentacja w sądach w Anglii, Strategia w Rozwodzie w Anglii;

_______________________________________________

W praktyce spraw rozwodowych dotyczących Polaków mieszkających w Anglii często zdarza się, że jeden z małżonków – kierując się silnymi przekonaniami religijnymi może sprzeciwiać się rozwodowi z powodów wiary.

Dla niektórych osób rozwód jest postrzegany jako sprzeczny z nauką Kościoła, moralnie niedopuszczalny lub społecznie stygmatyzujący.

U innych może pojawiać się wstyd przed rodziną w Polsce, obawa przed oceną środowiska, presja rodziców lub przekonanie, że „w naszej rodzinie się nie rozwodzi”.

Zdarza się też, że małżonek jest autentycznie zaskoczony – uważa, że „wszystko było dobrze w małżeństwie”, on sam nie dostrzegał powagi kryzysu i nie rozumie decyzji drugiej strony.

Pojawia się niedowierzanie, szok i przekonanie, że skoro nie wyraża zgody, rozwód nie może dojść do skutku lub małżonek zmieni zdanie.

W świetle prawa obowiązującego w Anglii i Walii takie przekonanie nie jest jednak prawidłowe.

Blokowanie rozwodu przez małżonka w UK

W praktyce zdarzają się również sytuacje, w których jeden małżonek – kierując się emocjami, lękiem przed zmianą lub poczuciem utraty kontroli – zaczyna celowo utrudniać postępowanie rozwodowe.

Może to obejmować odmowę podpisywania dokumentów, ignorowanie korespondencji z sądu, przeciąganie komunikacji, a nawet działania podejmowane „na złość” drugiej stronie. Często u podłoża takich zachowań leży strach przed konsekwencjami finansowymi, obawa przed samotnością, presja środowiskowa lub zwykły lęk przed nowym etapem życia.

W systemie angielskim tego rodzaju działania co do zasady nie wstrzymują jednak samego rozwodu, choć mogą komplikować kwestie finansowe, wydłużać i utrudniać proces rozwodu oraz generować dodatkowe koszty.

1️⃣ Jak działa rozwód w Anglii od 2022 roku do chwili obecnej?

Od kwietnia 2022 r. w Anglii i Walii obowiązuje system tzw. „no-fault divorce” wprowadzony na mocy Divorce, Dissolution and Separation Act 2020.

Oznacza to, że:

nie trzeba udowadniać winy,
nie trzeba wykazywać zdrady ani złego zachowania,
wystarczy stwierdzenie, że małżeństwo trwale się rozpadło.

Drugi małżonek, który otrzymał petycję rozwodową nie może skutecznie zablokować rozwodu w Anglii/Walii, nawet jeśli się z nim nie zgadza z powodów religijnych, osobistych czy rodzinnych.

2️⃣ Czy potrzebna jest zgoda małżonka, aby się rozwieść w UK?

Nie.

W Anglii rozwód może być:

złożony jednostronnie (sole application),
albo wspólnie (joint application).

Jeżeli jeden z małżonków nie chce rozwodu – sąd i tak może go orzec. Możliwość sprzeciwu jest bardzo ograniczona i dotyczy wyłącznie wyjątkowych kwestii proceduralnych (np. braku jurysdykcji sądu), a nie samego faktu rozpadu małżeństwa.

3️⃣ Jak wygląda rozwód w Anglii w praktyce?

Procedura rozwodowa obejmuje następujące etapy:

Złożenie wniosku o divorce application
20-tygodniowy okres refleksji
Conditional Order
Final Order

Nawet jeśli druga strona ignoruje dokumenty lub odmawia współpracy, postępowanie może zostać zakończone.

4️⃣ Co to oznacza dla Polaków, gdy małżonek ignoruje dokumenty rozwodowe ?

Dla wielu Polaków mieszkających w UK system angielski bywa zaskoczeniem – szczególnie, gdy żona lub mąż zakłada, że może „nie wyrazić zgody” na rozwód.

W praktyce:

brak zgody nie zatrzyma postępowania,
odmowa podpisania dokumentów nie blokuje wydania Final Order,
motywacja religijna nie ma wpływu na decyzję sądu cywilnego.

Prawo cywilne w Anglii funkcjonuje niezależnie od przekonań religijnych stron.

5️⃣ A co z majątkiem i sprawami finansowymi w czasie rozwodu UK?

Rozwód to jedno, natomiast kwestie finansowe (financial settlement) to odrębny etap.

W sprawach dotyczących Polaków w Anglii często pojawiają się:

nieruchomości w Polsce,
ziemia odziedziczona po rodzinie,
oszczędności zgromadzone przed przyjazdem do UK,
cross-border assets.
nieruchomośc zakupiona w UK na kredyt [ mortgage]

Sąd angielski może brać pod uwagę majątek znajdujący się poza UK przy ustalaniu podziału finansowego, jeżeli posiada jurysdykcję do rozpoznania sprawy.

6️⃣ Czy miejsce zawarcia małżeństwa ma znaczenie?

Nie ma znaczenia, czy ślub został zawarty w Polsce czy w innym kraju. Kluczowe jest spełnienie wymogów jurysdykcji – np. stałe miejsce zamieszkania w Anglii (habitual residence).

7️⃣ Najczęstsze błędne przekonania o rozwodzie w UK

❌ „Nie zgodzę się, więc rozwodu nie będzie.”
❌ „Religia nie pozwala, więc sąd nie może go orzec.”
❌ „Jeśli nie podpiszę dokumentów, sprawa się zatrzyma.”

W systemie angielskim takie założenia nie znajdują podstawy prawnej.

Podsumowanie

Tak – w Anglii można się rozwieść bez zgody małżonka, nawet jeśli sprzeciw wynika z głębokich przekonań religijnych lub presji rodzinnej.

Dla Polaków mieszkających w Anglii kluczowe jest zrozumienie, że:

prawo cywilne działa niezależnie od przekonań religijnych,
brak zgody nie blokuje rozwodu,
kwestie finansowe, szczególnie przy majątku w Polsce i cross-border assets, wymagają osobnej analizy.

Jeśli chcesz, mogę teraz dopracować meta description i słowa kluczowe pod Google UK, żeby artykuł realnie pozycjonował się na frazy typu: „czy można rozwieść się bez zgody małżonka w Anglii” oraz „divorce without consent UK”.