Rozwód międzynarodowy w UK – Kompletny przewodnik 2025/2026

Rozwód rzadko bywa prosty. Gdy jednak dochodzą do tego międzynarodowe granice, różne systemy prawne i strefy czasowe, proces staje się znacznie bardziej skomplikowany.

Jeśli Ty lub Twój małżonek mieszkacie w różnych krajach, możesz mierzyć się z wieloma trudnymi pytaniami:

W którym kraju można zgodnie z prawem złożyć wniosek o rozwód?
Którego państwa prawo będzie miało zastosowanie do Twoich finansów i majątku?
Co stanie się z dziećmi?
Jak upewnić się, że wszystkie ustalenia będą respektowane również za granicą?

Ten przewodnik wyjaśnia, jak wygląda rozwód w sytuacji, gdy w grę wchodzą różne kraje, oraz przedstawia najważniejsze kwestie, które należy rozważyć w przypadku międzynarodowej separacji obejmującej Wielką Brytanię.

Ustalenie jurysdykcji: w którym kraju złożyć wniosek o rozwód?

Najważniejszym pytaniem w przypadku rozwodu międzynarodowego jest ustalenie, który kraj ma prawo do rozpatrywania sprawy — to tzw. jurysdykcja.

W Anglii i Walii rozwód może być zwykle przeprowadzony, jeśli:

Ty lub Twój małżonek jesteście zwykle zamieszkujący w Wielkiej Brytanii (habitual residence), lub
macie miejsce stałego pobytu / domicyl w UK.

📌 Habitual residence – oznacza miejsce, w którym dana osoba mieszka na stałe, w sposób ciągły.
📌 Domicile – to długoterminowy lub stały dom danej osoby, niezależnie od obecnego miejsca pobytu.

Jeśli oboje małżonkowie spełniają warunki jurysdykcji w różnych krajach, może dojść do tzw. forum shopping, czyli wyboru państwa, którego przepisy są korzystniejsze dla jednej ze stron.

Zazwyczaj pierwszy sąd, który otrzyma wniosek, ma pierwszeństwo w prowadzeniu sprawy. Dlatego czas złożenia dokumentów ma kluczowe znaczenie.
W takiej sytuacji wczesna konsultacja z prawnikiem rozwodowym może zdecydować o korzystniejszym wyniku finansowym i prawnym.

Brexit a zmiany w międzynarodowych rozwodach

Przed wyjściem Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej, unijne przepisy gwarantowały stosunkowo prostą i szybką wzajemną uznawalność rozwodów, orzeczeń i wyroków między państwami członkowskimi.

Po Brexicie ten system przestał obowiązywać.
Obecnie sprawy rozwodowe między obywatelami UK a osobami z państw UE podlegają krajowym systemom prawnym, a automatyczne uznawanie wyroków nie jest już zagwarantowane.

Brytyjskie sądy stosują teraz przepisy krajowe oraz konwencje międzynarodowe, m.in. Konwencję Haską.
Choć wiele krajów UE nadal jest jej sygnatariuszami, uznanie brytyjskich orzeczeń może wymagać dodatkowych procedur prawnych i współpracy z prawnikami w danym państwie.

Dotyczy to szczególnie kwestii:

podziału majątku (financial settlement),
alimentów,
opieki nad dziećmi.

Ustalenie opieki nad dziećmi w rozwodach międzynarodowych

Jednym z najtrudniejszych elementów rozwodu jest ustalenie, gdzie będą mieszkać dzieci i jak będą utrzymywane relacje z obojgiem rodziców.

Brytyjskie prawo jest w tym zakresie jasne: żaden rodzic nie może wywieźć dziecka z kraju bez:

zgody drugiego rodzica, lub
nakazu sądowego.

Złamanie tego przepisu może być traktowane jako uprowadzenie dziecka — nawet jeśli rodzic jest jego głównym opiekunem.

Jeśli planowana jest przeprowadzka za granicę z dzieckiem, konieczne jest uzyskanie tzw. Specific Issue Order.
Sąd zawsze kieruje się dobrem dziecka jako najważniejszym kryterium.

W sytuacjach, gdy dziecko mieszka w jednym kraju, a drugi rodzic w innym, sąd może wydać Child Arrangements Order, określający dokładnie zasady opieki i kontaktów.
Dodatkowo często zaleca się uzyskanie tzw. mirror order w drugim kraju, aby upewnić się, że brytyjski wyrok będzie tam respektowany.

Podział majątku i aktywów zagranicznych

Sprawy finansowe są szczególnie skomplikowane, gdy wchodzą w grę międzynarodowe aktywa.

Wszystkie aktywa, niezależnie od kraju położenia, muszą być ujawnione w trakcie postępowania rozwodowego.
Jeśli istnieje podejrzenie, że jeden z małżonków ukrywa majątek za granicą, sąd może nakazać ujawnienie danych, a czasem angażuje się biegłych finansowych.
Często konieczna jest wycena aktywów przez lokalnych ekspertów w danym kraju.

Przykład: jeśli sąd w UK nakaże sprzedaż domu w Hiszpanii, jego orzeczenie musi być dodatkowo uznane i wykonane przez hiszpański sąd.
Podobnie jest z kontami bankowymi, firmami, inwestycjami czy emeryturami zagranicznymi — mogą podlegać innym przepisom podatkowym i cywilnym.

Dlaczego warto skorzystać z pomocy naszego specjalisty

Międzynarodowe , w tym polskie, rozwody wymagają szczegółowej znajomości prawa rodzinnego UK oraz przepisów zagranicznych.
Bez wsparcia eksperta łatwo doprowadzić do:

przedłużenia postępowania,
niekorzystnego wyroku,
utraty prawa do rozpatrywania sprawy w preferowanej jurysdykcji.

Doświadczony prawnik zajmujący się międzynarodowym prawem rodzinnym pomoże w kwestiach takich jak:

spory o jurysdykcję,
ujawnianie aktywów,
egzekwowanie zagranicznych wyroków,
ustalanie opieki nad dziećmi.

Pierwszy krok

Jeśli rozważasz rozwód międzynarodowy lub jesteś w trakcie postępowania, nie działaj w ciemno.
Ważne jest, by od początku mieć jasny plan działania i odpowiednie wsparcie prawne.

Skontaktuj się z nami, aby: